Kamerleden willen binnen een jaar voorstel voor doorstroomhypotheek
Geplaatst door Redactie InFinance op 3 juni 2026 | Homepage, Hypotheken
Enkele Tweede Kamerleden lijken vaart te willen zetten achter de introductie van een doorstroomhypotheek voor ouderen. In een motie van de leden Steen, van Brenk en Inge van Dijk wordt de regering verzocht om binnen een jaar met een uitgewerkt implementatieplan te komen. Volgens de indieners lopen veel ouderen die willen verhuizen naar een passende woning tegen financiële belemmeringen aan. Hoewel zij vaak over aanzienlijke overwaarde beschikken, valt hun toetsinkomen na pensionering doorgaans lager uit. Daardoor blijkt het verkrijgen van een nieuwe hypotheek in de praktijk regelmatig lastig. De Kamerleden wijzen erop dat het huidige hypotheekaanbod niet altijd aansluit bij de financieringsbehoefte van ouderen die willen doorstromen.
Een doorstroomhypotheek, waarbij de overwaarde van de huidige woning nadrukkelijker wordt betrokken bij de financiering van een volgende woning, zou volgens hen kunnen helpen om die drempels weg te nemen. Aansluiting bij eerdere kabinetsplannen Opvallend is dat het verzoek aansluit bij plannen die eerder al door het kabinet zelf werden aangekondigd. In het coalitieakkoord werd gesproken over een zogenoemde doorstroombank of een speciaal hypotheekproduct voor ouderen met overwaarde. Het doel daarvan was om senioren te helpen hun vermogen in de eigen woning makkelijker in te zetten bij een verhuizing naar een beter passende woning.
Sinds de presentatie van het coalitieakkoord zijn op dit punt echter nog geen concrete voorstellen naar buiten gebracht. Overleg met sector en toezichthouders De motie verzoekt de regering om samen met financiële instellingen en toezichthouders te onderzoeken hoe een doorstroomhypotheek mogelijk kan worden gemaakt. Ook moeten eventuele aanpassingen in regelgeving en toezicht worden uitgewerkt. De Kamerleden willen uiterlijk binnen een jaar worden geïnformeerd over de voortgang, inclusief een implementatieplan voor de introductie van het nieuwe hypotheekproduct.
Reactie geplaatst door Peter Dirks van www.MiddenBrabantAdvies.nl op 3 juni 2026
Ik vind dat de discussie eigenlijk verkeerd wordt gevoerd. Een doorstroomhypotheek is symptoombestrijding voor een probleem dat grotendeels door regelgeving, toezicht en bancaire risicomodellen zelf is gecreëerd.
De gemiddelde senior van 70 jaar met:
- € 500.000 woningwaarde;
- € 50.000 resterende hypotheek;
- € 2.500 netto pensioeninkomen;
wordt tegenwoordig vaak als risicovoller beoordeeld dan een 35-jarige met:
- € 450.000 hypotheek;
- nauwelijks vermogen;
- maximale leencapaciteit;
- afhankelijk van arbeidsinkomen.
Dat is economisch gezien soms moeilijk uit te leggen.
Wat is het echte probleem?
Het huidige systeem kijkt bijna uitsluitend naar inkomen.
Terwijl bij senioren juist het vermogen vaak de dominante factor is.
Een gepensioneerde met € 400.000 overwaarde en € 300.000 spaargeld kan financieel veel sterker staan dan een werkende starter, maar wordt in de hypotheektoets vaak juist beperkt.
Dat leidt tot een bizarre situatie:
- ouderen kunnen niet verhuizen;
- gezinswoningen komen niet vrij;
- starters kunnen niet doorstromen;
- woningtekorten worden verergerd.
Hoe zou een ideale doorstroomhypotheek eruitzien?
Model 1: Vermogenstoets naast inkomenstoets
Mijn voorkeur.
Niet alleen kijken naar pensioeninkomen, maar ook naar:
- woningvermogen;
- spaargeld;
- beleggingen;
- verwachte erfenissen (beperkt);
- pensioenvermogen.
Bijvoorbeeld:
Een senior koopt een appartement van € 450.000.
Financiering:
- € 250.000 eigen geld;
- € 200.000 hypotheek.
Dan zou niet uitsluitend de pensioenlast getoetst moeten worden, maar ook de aanwezige vermogensbuffer.
Dat gebeurt nu veel te beperkt.
Model 2: Levenslange aflossingsvrije doorstroomhypotheek
Dit zou volgens mij het meest effectief zijn.
Voorwaarden:
- leeftijd 60+;
- maximaal 50%-60% LTV;
- rentevast 10-20 jaar;
- geen verplichte aflossing;
- aflossing pas bij overlijden of verkoop.
Feitelijk een Nederlandse variant van de Britse “Retirement Interest Only Mortgage”.
Bankrisico:
vrijwel nihil.
Bij 50% LTV moet de woningmarkt decennia achtereen instorten voordat de bank verlies lijdt.
Model 3: Overwaardehypotheek gecombineerd met doorstroming
Bij verhuizing:
- bestaande overwaarde wordt direct ingebracht;
- resterende financiering wordt gebaseerd op woningwaarde in plaats van inkomen;
- maximale LTV bijvoorbeeld 60%.
Dit lijkt op hoe private banks al jaren naar vermogende klanten kijken.
Wat zou de overheid moeten doen?
Als ik wetgever was:
Stap 1
Schaf de verplichte annuïtaire benadering voor senioren grotendeels af.
Een 75-jarige hoeft niet per se binnen 30 jaar af te lossen.
Dat is economisch vaak onzinnig.
Stap 2
Maak een aparte seniorennorm.
Net zoals er startersnormen bestaan.
Stap 3
Laat NHG een speciale seniorenmodule ontwikkelen.
Daardoor durven banken meer.
Stap 4
Sta structureel 50%-60% aflossingsvrij toe voor doorstromers.
Niet de huidige € 150.000-discussie.
Dat bedrag is in grote delen van Nederland inmiddels bijna willekeurig geworden.
Waarom banken hier uiteindelijk toch naartoe moeten
Ironisch genoeg duwt bijvoorbeeld Rabobank – met de andere banken in haar kielzog – met haar nieuwe beleid de markt juist richting een doorstroomhypotheek.
Want als je:
- aflossingsvrij beperkt;
- senioren strenger toetst;
- woningbehoud lastiger maakt;
dan ontstaat vanzelf politieke druk om een uitzondering te creëren.
Dat zie je nu gebeuren in Den Haag.
Mijn verwachting is dat op niet al te lange termijn (vrij snel dus) een aparte senioren- of doorstroomhypotheek komt die veel meer op vermogen en overwaarde wordt gebaseerd dan op pensioeninkomen. De vergrijzing is simpelweg te groot om vast te houden aan een systeem dat primair ontworpen is voor werkenden tot de 57-jarige leeftijd..
En eerlijk gezegd: als een 72-jarige met € 700.000 overwaarde en een hypotheek van € 175.000 niet meer “hypotheekwaardig” wordt gevonden, zegt dat waarschijnlijk meer over het model dan over de klant.
AANVULLEND:
De Nederlandse hypotheekmarkt kent een merkwaardige paradox. Een gepensioneerde met € 500.000 overwaarde en een beperkte hypotheek wordt steeds vaker als risicovol beschouwd, terwijl een werkende starter met een maximale financiering en nauwelijks vermogen probleemloos kan lenen. Het gevolg is dat juist de groep die de woningmarkt in beweging kan brengen, wordt geremd door regels die zijn ontworpen voor een andere levensfase.
De vraag is niet of ouderen een doorstroomhypotheek nodig hebben. De vraag is waarom een senior met een half miljoen euro overwaarde überhaupt nog moet bewijzen dat hij kredietwaardig is.
mbadirect.me 